Najważniejsi władcy Polski – wybierani na drodze elekcyjnej.
Data: 26-05-2009 o godz. 17:45:44
Temat: Nauka


Gdy ostatni król nie pozostawił po sobie żadnego potomka postanowiono, że następcę tronu będzie wybierała szlachta w drodze tzw. wolnej elekcji. Dziś przypomnę którzy władcy odegrali duże znaczenie dla Polski.



Henryk Walezy panował w latach 1573- 1575. Był pierwszym królem wybranym na drodze elekcji. Pochodził z Francji. Podpisał przedstawione mu przez szlachtę zebrane zasady, których miał przestrzegać każdy władca elekcyjny. Nazwane one zostały artykułami henrykowskimi. Najważniejsze z nich to: król nie może wyznaczyć następcy (tron nie jest dziedziczny), powinien zwoływać sejm, co 2 lata, musi przestrzegać wszystkich przywilejów szlacheckich, nie może bez zgody sejmu powołać pospolitego ruszenia. W 1574 roku Henryk uciekł do Francji, by objąć tam tron po zmarłym bracie.

 

Stefan Batory panował w latach 1575 – 1586. Prowadził zwycięskie wojny z Moskwą, które w 1582 roku doprowadziły do podpisania układów w Jamie Zapolskim. Postanowiono tam, że między Rzeczpospolitą a Rosją nastąpi 10-letni rozejm w działaniach wojennych. Rosja zwróciła nam zajęte wcześniej Inflanty i zrzekła się ziemi płockiej. Batory umocnił także siły militarne kraju i ugruntował pozycję Polski na arenie międzynarodowej.

 

Zygmunt III Waza panował w latach 1587 – 1632. Pochodził ze szwedzkiej dynastii Wazów. Zasiadał jednocześnie na tronie polskim i szwedzkim. Dlatego przeniósł on stolicę z Krakowa do Warszawy. W 1599 roku utracił tron szwedzki na rzecz stryja. Było to przyczyną wybuchu wojen polsko- szwedzkich trwających od 1600 do 1629 roku zwanych wojną trzydziestoletnią. Ze zmiennym szczęściem prowadził również wojny z Rosją, Turcją i Kozakami.   

 

Jan III Sobieski panował w latach 1674 – 1696. Jako hetman wielki koronny i znakomity wódz odniósł zwycięstwo nad Turkami pod Chocimiem w 1673 roku. Ten okryty chwałą hetman rok później został przez szlachtę obwołany królem. Był świetnym dowódcą, żołnierzem i dyplomatą. Udało mu się obronić Polskę przed najazdem Turków i Tatarów. Odniósł zwycięską bitwę pod Wiedniem, w czasie, której wyróżniła się taktyka polskiej artylerii oraz atak polskiej husarii.

 

Stanisław August Poniatowski panował w latach 1764 – 1795. Po raz pierwszy koronacja odbyła się w Warszawie. Początek panowania związany jest z rozpoczęciem procesu reformowania państwa. Dotyczyły one gospodarki, waluty, działalności sejmu i ograniczenia liberum veto. Król założył Korpus Kadetów, czyli Szkołę Rycerską oraz dbało rozwój kulturalny kraju. Za jego panowania utworzono Komisję Edukacji Narodowej. Rządy Poniatowskiego zakończyły się jednak dla Polski tragicznie. Trzy państwa ościenne dokonały rozbioru ziem polskich (1772- I rozbiór, 1793- II rozbiór, 1795- III rozbiór). Polska zniknęła z mapy Europy.  







Artykuł jest z Zespół Szkół w Błędowie
http://www.bledow.edu.pl

Adres tego artykułu to:
http://www.bledow.edu.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=875