Małe Pieniny
Data: 19-05-2013 o godz. 12:52:28
Temat: Nauka


Pieniny to nie tylko tak słynne miejsca, jak przełom Dunajca, Sokolica i Trzy Korony. To także mniej znane Małe Pieniny, które odznaczają się równie wysokimi walorami przyrodniczymi co Pieniny Właściwe. Dzięki niewielkim wysokościom względnym wspinaczka tutaj nie jest trudnym wyczynem, otwarte przestrzenie zaś działają wręcz kojąco…



Małe Pieniny rozciągają się od doliny Dunajca do przełęczy Rozdziela (803 m n. p. m.), poprzez którą graniczą z Beskidem Sądeckim. Północną część pasma zamyka dolina rzeki Grajcarek i jej dopływ Biała Woda. U stóp gór ulokowały się miejscowości uzdrowiskowe, korzystające z bogactwa występujących tu wód mineralnych oraz mikroklimatu: Szczawnica, Szlachtowa i Jaworki.

Charakterystyczną rzeźbę tego rejonu, tak jak Pienin Właściwych, tworzą wypiętrzenia i odsłonięcia skał wapiennych otoczonych piaskowcami i łupkami, stanowiące część Pienińskiego Pasa Skałkowego. Powstanie tego geologicznego fenomenu związane jest z prastarym morzem, które zalewało Karpaty w zamierzchłej przeszłości.

Najbardziej atrakcyjnym pod względem krajobrazu zakątkiem małych Pienin jest wąwóz Homole. Jego dnem płynie potok Kamionka, rozbijając się o głazy zniesione podczas wielskiego osuwiska. Strome ściany wąwozu o urozmaiconych formach skalnych osiągają wysokość 120 m.

Warto wybrać się również do Doliny Białej Wody. Potok, przecinając wapienne skały, tworzy przełomowe odcinki z wieloma kaskadami na skalnych progach i głazach. Szczególnie widowiskowy fragment przełomu nosi nazwę Międzyskały. Utworzono tu rezerwat krajobrazowy, którego wartość podnoszą reliktowy dębik ośmiopłatkowy oraz konietlica alpejska i pępawa Jacquina- to unikatowe rośliny, spotykane poza tym miejscem tylko w Tatrach. W pobliżu rezerwatu znajduje się Bazaltowa Skała, jedyna tego rodzaju w Pieninach pamiątka po magmie, wydobywającej się na powierzchnię 100 mln lat temu.

Roślinność Małych Pienin charakteryzuje ogromna różnorodność. Wpłynęły na to m. in.: wapienne podłoże, specyficzny klimat, brak zlodowacenia w okresie trzeciorzędu oraz sąsiedztwo Tatr. We florze pasma występuje ok. 1000 gatunków roślin naczyniowych, w tym wiele chronionych. Przetrwały tutaj takie relikty, jak chryzantema Zawadzkiego, jałowiec sawinia, a także endemity- mniszek pieniński oraz pszonak pieniński. Duże nasłonecznienie zboczy sprzyja obecności muraw naskalnych i kserotermicznych. Z interesujących roślin, które znalazły siedliska w tych górach,  warto jeszcze wspomnieć o sierpowcu błyszczącym i największym krajowym storczyku- obuwiku pospolitym.

Pośród licznych bezkręgowców w rejonie Małych Pienin można spotkać cennego chrząszcza- biegacza urozmaiconego. Żyje tu 10 gatunków płazów, w tym: traszki, żaby, ropuchy, kumaki, salamandra plamista oraz gady- jaszczurki zwinka i żyworodna, padalec zwyczajny, żmija zygzakowata, gniewosz plamisty, zaskroniec zwyczajny.  







Artykuł jest z Publiczna Szkoła Podstawowe im. Tadeusza Kościuszki w Błędowie
http://www.bledow.edu.pl

Adres tego artykułu to:
http://www.bledow.edu.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=1538