Wielkie formy ukształtowania powierzchni, czyli podstawy o rzeźbie terenu
Data: 14-01-2013 o godz. 20:13:05
Temat: Nauka


   Wielkie formy ukształtowania powierzchni są rozległymi formami rzeźby występującymi na kontynentach...


   Powierzchnię Ziemi kształtują procesy: endogeniczne, wywołane działaniem czynników pochodzących z wnętrza Ziemi (np. wulkanizm, trzęsienie ziemi) oraz egzogeniczne, wywołane działaniem czynników zewnętrznych (np. wiatr, fale morskie).


W ukształtowaniu powierzchni lądów możemy wymieniċ przede wszystkim:


  • Depresje – obszary położone poniżej poziomu morza, na mapie hipsometrycznej zaznaczone kolorem ciemnozielonym. Najniżej położona depresja na świecie znajduje się nad Morzem Martwym (412 m p.p.m.). W Polsce depresją jest np. obszar Żuław Wiślanych.


  • Niziny – obszary położone na wysokości od 0 do 300 m n.p.m. Na mapie hipsometrycznej oznaczone są kolorem jasnozielonym. Możemy je podzieliċ na płaskie (równiny), pagórkowate i faliste. Zajmują około 1/3 powierzchni wszystkich kontynentów. Najwięcej obszarów nizinnych wyróżnia się w Europie i Australii. Niziny często występują na wybrzeżach, jak np. Nizina Gangesu.

     

  • Wyżyny – obszary położone powyżej 300 m n.p.m. o wysokościach względnych mniejszych niż 300 m. Na mapie hipsometrycznej niższe wyżyny zaznacza się barwami żółtymi, te wyższe zaś jasnym brązem. Zajmują duże obszary w Afryce, Ameryce Północnej i Południowej oraz w Azji. Najwyżej położonymi wyżynami na świecie są m.in.: Tybet (4000 – 5000 m n.p.m.), Wyżyna Brazylijska, Wyżyna Wschodnioafrykańska i Wyżyna Abisyńska. Rozległe obszary wyżynne nazywamy wyżem.

     

  • Góry – obszary położone powyżej 500m wysokości bezwzględnej o wysokościach względnych większych niż 300 m. Na mapie hipsometrycznej zaznaczone są odcieniami czerwieni i brązu. Ze względu na wysokości gór dzielimy je na niskie, średnie i wysokie. Ze względu zaś na sposób powstania wyróżniamy: fałdowe, wulkaniczne, zrębowe i ostańce. Na świecie góry układają się w trzech strefach:

    • na zachodnich wybrzeżach Ameryki Północnej i Południowej występują rozciągnięte z północy na południe Andy i Kordyliery

    • na wschodnich wybrzeżach Azji i Australii góry rozciągają się od Kamczatki poprzez Wyspy Japońskie, Filipiny po Nową Zelandię

    • w południowej Europie i środkowej Azji ułożone są ze wschodu na zachód. Strefa ta obejmuje: Pireneje, Alpy, Atlas, Karpaty, Góry Dynarskie, Kaukaz, Hindukusz, Pamir, Kunlun, Himalaje (z największym szczytem świata – Mount Everestem).








Artykuł jest z Publiczna Szkoła Podstawowe im. Tadeusza Kościuszki w Błędowie
http://www.bledow.edu.pl

Adres tego artykułu to:
http://www.bledow.edu.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=1470