Siatki kartograficzne, położenie matematyczne punktów na Ziemi
Data: 30-09-2012 o godz. 19:35:19
Temat: Nauka


W artykule tym poznacie rodzaje siatek kartograficznych, podstawowe pojęcia związane z kartografią. Opisane zostaną współrzędne geograficzne oraz rozciągłość południkowa i równoleżnikowa.

Pojęcia podstawowe

Globus- model Ziemi.
Siatka geograficzna- układ południków i równoleżników na globusie.
Odwzorowanie kartograficzne- sposób przeniesienia siatki geograficznej na płaszczyznę. Każde odwzorowanie jest niedoskonałe, tzn. powoduje zniekształcenia kątów, powierzchni lub odległości. Dlatego każda siatka kartograficzna (a co za tym idzie mapa) jest zniekształcona.

Rodzaje siatek- odwzorowania kartograficzne
·         Siatki klasyczne: rzut siatki geograficznej na płaszczyznę prostopadłą do osi Ziemi (siatka azymutalna, płaszczyznowa), pobocznicę walca, którego oś jest osią wspólną z osią Ziemi (siatka walcowa) lub pobocznicę stożka o osi wspólnej z osią Ziemi (siatka stożkowa).
·         Siatki umowne (poboczne): nie spełniają powyższych warunków. Często łączą cechy siatek klasycznych, wykorzystują rzuty bardziej skomplikowane. Najbardziej znanymi siatkami pochodnymi są: siarki azymutalne poprzeczne i azymutalne ukośne oraz siatki Mollweidego (wiernopowierzchniowe, przedstawiające całą Ziemię).

Współrzędne geograficzne
Współrzędne geograficzne to liczby określające położenie danego punktu na Ziemi. Jedna z nich oznacza długość geograficzną, druga- szerokość geograficzną.
·         Długość geograficzna: kąt zawarty pomiędzy półpłaszczyzną południka 0o do 180o w kierunku zachodnim (W). W ten sposób wyznaczona jest półkula wschodnia i zachodnia
·         Szerokość geograficzna: kat zawarty pomiędzy płaszczyzną równika a kierunkiem od środka Ziemi do danego punktu na jej powierzchni. Kąt ten zmienia się od 0o na równiku do 90o N na biegunie północnym oraz od 0o na równiku do 90o S na biegunie południowym. W ten sposób wyznaczona jest półkula północna i południowa.

Rozciągłość południkowa i równoleżnikowa
·         Rozciągłość południkowa: odległość pomiędzy dwoma punktami na Ziemi mierzona południkowo (od równoleżnika, na którym leży punkt A do równoleżnika, na którym znajduje się punkt B). Długość każdego południka wynosi 180o (90o mierzone od równika do bieguna północnego i tyle samo do bieguna południowego). Ponieważ Ziemia swoim kształtem jest zbliżona do kuli o obwodzie ok. 40000 km, każdy południk (180o) ma długość 20000 km. Dlatego rozciągłość południkową wyrażoną kątowo łatwo jest przeliczyć na kilometry.
·         Rozciągłość równoleżnikowa: odległość pomiędzy dwoma punktami na Ziemi mierzona równoleżnikowo (od południka 0o na wschód do południka o wartości 180o i tak samo od południka 0o na zachód; w sumie- 360o). Jednak w tym przypadku jedynie równik (czyli równoleżnik 0o) ma długość ok. 40000 km. Każdy kolejny równoleżnik jest mniejszy, a więc krótszy im bliżej bieguna (same bieguny to punkty). Dlatego przeliczenie odległości równoleżnikowych wyrażonych w stopniach na kilometry jest łatwe jedynie dla punktów leżących na równiku. Dla wszystkich pozostałych miejsc wyznaczenie odległości wymaga bardziej skomplikowanych przeliczeń.





Artykuł jest z Zespół Szkół w Błędowie
http://www.bledow.edu.pl

Adres tego artykułu to:
http://www.bledow.edu.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=1400