Środki stylistyczne
Data: 28-05-2012 o godz. 17:05:15
Temat: Nauka


W naszym języku istnieje bardzo wiele środków stylistycznych, czyli środków, które ubarwiają dzieła literackie. To dzięki nim możemy sobie wyobrazić, to co chciał przekazać autor.

Na języku polskim, w szkole na pewno uczyliście się definicji kilku takich środków.
Ja zaprezentuję kilka z nich:...


1.       Epitet – określenie rzeczownika (najczęściej jest przymiotnikiem, rzadziej rzeczownikiem), np.: trojańscy rycerze, krwawe boje.

a)      Wyróżnia się także epitety metaforyczne, które przypominają przenośnię, np.: pocisk niesyty krwi.

2.       Porównanie – zestawienie, co najmniej dwóch elementów rzeczywistości na zasadzie podobieństwa ich cech, np.: szybki jak strzała, łagodny jak baranek

Wyrazy w porównaniu połączone są ze sobą słowami: jak, jako, niby, jakby, jak gdyby, niby, na kształt.

a)      Wyróżnia się także porównanie homeryckie. Jego cechą charakterystyczną jest rozwinięcie tego członu, w którym przedstawiamy to, do czego coś lub kogoś porównujemy, np.:

Jak jastrząb, wszystkie ptaki celujący lotem,

Prędko leci za krzywym gołębicy zwrotem,

Wzmaga swój wartki impet, przeraźliwie krzyczy,

Chciwy, aby czym prędzej dostał swej zdobyczy –

Tak Pelid za Hektorem pędem biegł ognistym,

Który przed nim uciekał pod murem ojczystym.

3.       Przenośnia (metafora) – termin bardzo ogólny, oznacza zawsze sytuację, gdy wyrazy w danym kontekście tracą znaczenie dosłowne, a nabywają znaczenia nowego, budzą nowe, przeważnie zaskakujące skojarzenia, np.: zamień nasze oczy w krople soku; mróz potrafi obezwładnić człowieka, pokonać go równie skutecznie jak cała armia żołnierzy, stąd też wyrażenie armia mrozu, znajdująca się w wierszu Józefa Barana „Baśń o zimie”.                                       

Istnieje wiele odmian metafor:

a)      Ożywienie (animizacja) – przypisanie przedmiotom martwym stanów lub właściwości istot żywych, np.: zawył wiatr, idzie nowy dzień.

b)      Uosobienie (personifikacja) – przypisanie rzeczom, zwierzętom, pojęciom cech ludzkich, np.: uśmiechnięte domy, rozmowa drzew.

c)       Oksymoron – połączenie dwóch wyrazów o przeciwstawnych znaczeniach, np.: ogień krzepnie, blask ciemnieje.

d)      Hiperbola – wyolbrzymienie jakiejś cechy, np.: pękam ze śmiechu, umieram z nudów.

4.       Powtórzenie – polega na kilkakrotnym użyciu tego samego wyrazu lub wyrażenia, służy do podkreślania sensu powtarzanych słów. Powtórzenia na początku wersów nazywają się anaforami, a na końcu – epiforami. Powtórzenia w utworze wyrazów podobnych do siebie pod jakimś względem (np. podobnie zbudowanych lub mających znaczenia synonimiczne) nazywane są paralelizmami, np.: w wierszu Bolesława Leśmiana „Dąb”:

Grajże, graju, graj

Dopomoże ci Maj,

Dopomoże ci miech,

Duda

I wszelaka ułuda!

5.       Onomatopeja – wyraz dźwiękonaśladowczy, np.: kukać, hau, hau, zgrzyt

6.       Środki wyrazowe, takie jak:

a)      Zdrobnienia np.: komputerek, zupka

b)      Zgrubienia, np.: bucisko, psisko

c)       Neologizmy poetyckie – nowe wyrazy utworzone przez pisarza na potrzeby wiersza, np.: dusiołek w wierszu Bolesława Leśmiana

7.       Środki składniowe

a)      Pytania retoryczne – pytania, które nie wymagają odpowiedzi, np.: Czy muszę dodawać, że obowiązkiem obywatela jest troszczyć się o Ojczyznę?

b)      Apostrofy – bezpośrednie zwroty do adresata wypowiedzi, np.: Litwo! Ojczyzno moja! Ty jesteś jak zdrowie.

c)       Wykrzyknienia – zdania wykrzyknikowe, podkreślają emocje osoby mówiącej, np.: Ach, nie mam okularów!







Artykuł jest z Zespół Szkół w Błędowie
http://www.bledow.edu.pl

Adres tego artykułu to:
http://www.bledow.edu.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=1351