Samoocena problemem współczesnej młodzieży?
Data: 09-05-2012 o godz. 15:57:19
Temat: Publikacje


Wielu z nas czasem nie czuje się pewnie w szkole. Wstydzimy się swojego wyglądu. Myślimy, że jesteśmy za grubi, czy za szczupli. Ale czy to jest aż tak ważne?




Poczucie własnej wartości to stan psychiczny powstały na skutek elementarnej, uogólnionej oceny dokonanej na własny temat.

Samoocena to postawa w stosunku do samego siebie, która wpływa na nastrój oraz wywiera silny wpływ na pewien zakres zachowań osobistych i społecznych. Podstawą samooceny jest samowiedza, czyli zespół sądów i opinii, które jednostka odnosi do własnej osoby. Te sądy i opinie dotyczą właściwości fizycznych, psychicznych i społecznych.


Według Nathaniela Brandena, wyróżnia się sześć filarów samooceny:

  • świadomość,

  • niezależność,

  • prawość,

  • celowość,

  • asertywność,

  • samoakceptację.


Psycholodzy wyróżniają dwa rodzaje postaw związanych z samooceną ogólną:

  • samoakceptację

  • samoodtrącenie.


Samoakceptacja jest to postawa nacechowana wiarą, zaufaniem i zdrowym szacunkiem dla samego siebie. Osoby, które akceptują siebie, mają pozytywne mniemanie o sobie i dobre samopoczucie.

Samoodtrącenie to postawa wobec siebie, łącząca się z przeżywaniem poczucia krzywdy, winy, niższości albo innych doznań związanych z pretensją i żalem do samego siebie. Taka osoba nie docenia własnych sukcesów, a przecenia wszystkie porażki, dąży do poniżenia siebie samego, czasem wręcz siebie nienawidzi.

Samoocenę mierzymy na dwóch wymiarach – wysokości i pewności. W tym sensie samoocena może być:

  • zawyżona i pewna,

  • zawyżona i niepewna,

  • zaniżona i pewna,

  • zaniżona i niepewna.


Pewność samooceny ma większe znaczenie dla regulacji zachowania niż sama jej wysokość. Jakość dokonywanej samooceny zależy często od wychowania.


Poziom samooceny jest wypadkową dwóch czynników:

  1. dotychczasowych rezultatów (powodzeń lub niepowodzeń) w podejmowanych działaniach;

  2. pewnych standardów poznawczych, pełniących rolę układu odniesienia w postaci ideałów, wzorców osobowych i oczekiwań innych osób (np. rodziców); standardy te stanowią kryterium subiektywnej oceny własnych doznań i decydują ostatecznie o wyniku bilansu, o tym, czy rezultaty działań zostaną ocenione jako sukcesy czy porażki.


    Z poziomem samooceny związana jest jej chwiejność lub stabilność, cechy odnoszące się do stopnia zmian w poziomie samooceny pod wpływem doraźnych sukcesów lub porażek (co zazwyczaj jest równoznaczne z pozytywnymi lub negatywnymi ocenami innych osób). Duża chwiejność samooceny występuje często u osób nerwicowych, mających z reguły obniżoną samoocenę.

Zaburzenie poczucia własnej wartości powstaje zazwyczaj na podstawie komunikatów podważających wartość dziecka, jakie dostaje ono od osób znaczących ( tzn. np. rodziców, czy opiekunów). Początkowo dziecko jest uważane za cenne samo w sobie, dlatego że jest i dostaje komunikaty od otoczenia stosowne do sposobu jego postrzegania. Z czasem jednak na skutek różnych oczekiwań otoczenia, czy sposobów wychowania otrzymuje komunikaty, które przekonują go lub pozwalają podejrzewać, że wartość jego jako człowieka zależy od czynników zewnętrznych lub od konkretnych działań, czy umiejętności. Tak wychowywane dziecko zaczyna się starać, by sprostać tym wymaganiom i zasłużyć ponownie na to, by móc się poczuć wartościowym i kochanym przez rodziców dzieckiem. Tak wychowywane dziecko staje się często także jako dorosły osobą zależną od otoczenia, zewnątrzsterowną i niepewną siebie (własnej elementarnej wartości jako człowieka).


Poczucie własnej wartości determinuje wybór z posiadanego repertuaru zachowań tych, które odpowiadają określonej sytuacji napotkanej w otaczającym świecie zewnętrznym.


PODSUMOWANIE

Samoocena to to, co uważasz za prawdziwe na swój temat. Myślę, że ważne jest by każdy stale pracował nad własną samooceną, nad poczuciem wewnętrznej siły, której większość osób nie ma. Każdy ma jakieś wartości i kieruje się tymi wartościami w życiu. Kiedy znasz swoje wartości i ustalisz sobie w oparciu o nie cele zwiększasz prawdopodobieństwo odniesienia sukcesu. 


„Leży już w naturze ludzkiej, że porównujemy wszystko ze sobą, a siebie z wszystkim, przeto poczucie szczęścia i niedoli zawisło od tych rzeczy, z którymi się zestawiamy, a samotność jest wobec tego największym niebezpieczeństwem. Nasza wyobraźnia posiada skłonność do wzlatywania wysoko, a czerpiąc pokarm z fantastycznych miraży poezji, stwarza mnóstwo istot fikcyjnych, w porównaniu z którymi jesteśmy nieskończenie mali, wszystko poza nami wydaje nam się wznioślejsze, a każdy doskonalszym od nas. I to dzieje się zupełnie naturalnie. Odczuwamy bardzo często swe braki, a to czego nam brak, posiada często, jak nam się wydaje, ktoś drugi. Przyznając mu tę wyższość wyposażamy go także i naszymi, własnymi zaletami, odczuwając w tym nawet pewne idealne zadowolenie. W ten sposób powstaje ów szczytny ideał, będący naszym własnym wytworem.”


"Cierpienia młodego Wertera" – J.W.Goethe








Artykuł jest z Publiczna Szkoła Podstawowe im. Tadeusza Kościuszki w Błędowie
http://www.bledow.edu.pl

Adres tego artykułu to:
http://www.bledow.edu.pl/modules.php?name=News&file=article&sid=1335